Koude start problemen: roetfilter, katalysator en AdBlue in de winter

Bij Topcats is de wintertijd vaak hoogseizoen. Zodra de temperatuur onder het vriespunt daalt, stromen de uitlaatsystemen bij ons binnen. Maar waardoor komt dat eigenlijk? Welke invloed heeft koud, somber weer op uitlaatsystemen? Wat kunt u als truckfanaat doen om uw vrachtwagen zo betrouwbaar mogelijk op de weg te houden? We leggen het u graag even uit.

Winterse omstandigheden hebben een duidelijke, systeem-brede invloed op de DOC, DPF én SCR/AdBlue. Het probleem ligt vaak niet één component, maar aan het samenspel ervan.

Effect van winterweer op roetfilter (DPF)

Als de motor koud is heeft deze meer brandstof nodig om warm te worden. Hierdoor wordt meer roetvorming veroorzaakt, wat zich sneller ophoopt in het roetfilter (DPF). Door de kou verloopt ook de regeneratie minder goed. Een DPF moet heet worden (± 550–600 °C) om zichzelf schoon te branden. Vanwege het gladde weer beperken we onze ritten en onze ritten zijn vaak korter. Dit heeft als gevolg dat de motor langzamer opwarmt en de regeneratie mislukt of te laat gebeurt. Dat kan verstopping veroorzaken.  Bij problemen met de regeneratie in de winter, adviseren we werkplaatsen om de vrachtwagen af en toe stationair te laten regenereren. Vrachtwagens maken, op enkele uitzonderingen na, gebruik van actieve regeneratie.

Wat is het verschil tussen tussen actieve en passieve regeneratie?

• Actieve regeneratie: Bij actieve regeneratie wordt via een verstuiver diesel ingespoten vóór de DOC om het regeneratieproces te starten. Deze diesel verbrandt in de DOC en zorgt voor de benodigde temperatuur om de regeneratie op gang te brengen.
• Passieve regeneratie: Bij passieve regeneratie wordt uitsluitend gebruikgemaakt van de warmte die door de motor wordt geproduceerd. Er wordt geen extra diesel ingespoten. Een voldoende hoge motortemperatuur is hierbij cruciaal voor een succesvolle regeneratie van het roetfilter.

Winterse invloed op de katalysator (DOC)

De DOC (Diesel Oxidation Catalyst) zit voor de DPF. Het onderdeel zorgt voor de oxidatie van CO en HC voor het verminderen van schadelijke emissies.  Daarnaast zorgt het voor het oxideren van NO naar NO2. De DOC genereert warmte waardoor de DPF op temperatuur kan komen voor de regeneratie.

Actieve regeneratie kan bij korte winterritten lastig worden en kan resulteren in verhoogde roetophoping. De DOC heeft een activeringstemperatuur (“light-off”) van ± 200–250 °C. In koud weer duurt het langer voordat hij actief is. Als de buitentemperatuur 25 graden is, heeft de demper bij de start al een relatief hogere uitgangstemperatuur. Er is een kleinere temperatuursprong nodig om te zorgen dat de DPF de benodigde 550 °C  bereikt. In de winter, als de buitentemperatuur onder nul graden Celcius komt, moet er dus aanzienlijk meer extra warmte worden gegenereerd om de DPF op de juiste temperatuur te brengen.

Koude uitlaten en korte ritten kunnen ook zorgen voor watercondens in de uitlaat en katalysator. Dat kan op termijn de corrosie bevorderen en vooral bij oudere voertuigen de werking verminderen.

AdBlue en SCR-problemen bij koude temperaturen

Als de temperatuur onder -11°C komt, kan AdBlue bevriezen. Het is voor het functioneren van de SCR belangrijk dat er AdBlue (Ureum oplossing) wordt ingespoten. Gelukkig beschikken moderne vrachtwagens over een verwarmde tank, leidingen en doseermodule. Een SCR functioneert effectief boven de 200 – 220°C. Onder deze temperatuur verdampt de ureum niet goed en is de NOx-reductie minimaal. De ECU kan de AdBlue-dosering beperken of stoppen en het systeem kan tijdelijk uitschakelen. Het ingrijpen van de ECU zorgt voor waarschuwingslampjes, vermogensbeperking en het risico op stilstand.

Tips voor onderhoud en preventie van verstopping

Onderstaand een aantal tips om problemen met het roetfilter en de katalysator te voorkomen:

• Let op DPF-waarschuwingslampjes en negeer ze niet!
• Maak regelmatig een langere rit (20–30 min) met constante snelheid.
• Vermijd vaak korte ritten rijden met koude motor.
• Laat de DPF van de vrachtwagen geregeld stationair regenereren.
• Gebruik de juiste motorolie (lage viscositeit).
• Heeft u ondanks de tips problemen met een vervuilde of verstopt roetfilter of katalysator? Wij kunnen deze reinigen en of reviseren. Neem dan contact op voor een afspraak.